Logo van Het Maalboek
<< krimpen [urenoverzicht] [04-09-2004] [startpagina] ruimen >>

 tijd 4 uur
 molen De Groote Polder
 wie Gerda Koster
 wat Praktijk/theorie
 weer ZZO, 1-2 bft, warm nazomerweer
 werk egaliseren, theorie achtkant en kap, zeilvoering, stormproef

100 draaiuren gemaakt! Nog steeds een klein ploegje: Gerrit, Remy en ik. Geen wind, vanmorgen. Dat hadden Gerrit en Remy ook thuis al gezien en dus hadden ze hun koffertje met gereedschap meegenomen. Op de foto rechts zie je hoe Remy met bruut geweld de stiep te lijf gaat die we recent hadden uitgegraven. Gerrit had daarnaast zijn electrische hamer meegenomen en gezamenlijk maakten ze het ding een kopje kleiner. De draadeinden werden met de flex afgeslepen. Als je op de foto klikt zie je het resulaat: een keurig vlakke vloer.

Maar we zijn er nog niet: nu moet de vloer nog uitgevlakt en opnieuw gelegd. Momenteel bestaat de vloer nog uit drie verschillende zones, die elk een eigen niveau hebben. Het deel waar de stiep in stond was met klinkers belegd. Dan hebben we een tweede deel, wat iets lager is gelegen en ook met klinkers is belegd en dan een nog iets lager gelegen deel bestaand uit zand met wat planken er over. Onze bedoeling is nu om alle drie de vloerdelen op dezelfde hoogte te brengen met vulzand en dan de vloer in zijn geheel te voorzien van klinkers. Zo ligt het ook aan de andere kant van de maalgang. Als iemand nog een paar kuub vulzand heeft, houden we ons aanbevolen..

Eerder in mijn log valt te lezen dat we ons afvroegen waarom die stiep er zat. Wel, we hebben er in ieder geval een verhaal over gehoord, via Henk Helmantel van de tweede groep. Henk had gesproken met iemand die zich nog kon herinneren hoe het indertijd ging: op die stiep stond naar verluid een constructie waarmee je via bijvoorbeeld een tractor de vijzel aan kon drijven. Hoe die constructie precies in elkaar stak is me nog niet bekend, maar wel dat er een aandrijfstang aan zat die indertijd dwars door de veldmuur heen naar buiten liep. Je kunt dat in die veldmuur nog goed zien: het gat is later weer dichtgemetseld. Mogelijk heeft die aandrijfas zelfs doorgelopen naar de dieselmotor die indertijd in het ernaast staande gemaal stond: in de muur van het gemaal zit namelijk in het verlengde van de denkbeeldige as ook een dichtgemetseld gat. Als je de denkbeeldige as in gedachten doortrekt kom je inderdaad bij de nog bestaande stiepen van de dieselmotor uit. Als iemand het nog weet, of nog mooier er foto's van heeft, hoor ik dat graag.

Dat men zo maar een gat in de veldmuur hakte lijkt voor ons vreemd, maar vergeet niet dat de molen indertijd sterk vervallen was. Het moet dus voor 1974 zijn geweest, toen is immers de molen gerestaureerd. Lammert heeft nog foto's van de molen die een aantal jaren voor de restauratie gemaakt zijn. Ik voeg een kopie van een kopie bij: het is wel een slechte kwaliteit, maar het geeft een indruk. Hier zie je hoe slecht het rietdek was: je ziet het gebint er dwars doorheen. Het gevlucht is gereduceerd tot de kale roeden.

Gerrit had verder nog een fraai beugeltje gemaakt om de kruidraad mee aan de lier te bevestigen, dit ter vervanging van het oude exemplaar wat steeds tussen het kruirad kwam en het kruien dan sterk bemoeilijkte. Het nieuwe beugeltje voldoet prima en het kruien gaat nu - althans wat de lier betreft - weer soepeltjes.

Peter kwam in de loop van de morgen langs om ons te laten weten dat zijn vakantie er op zit en dat hij vanaf volgende week weer helemaal meedoet. En meer aanloop: Lammert en Roelof. Lammert met het voorstel om binnenkort eens een evaluatie te houden van de cursus tot nu toe en Roelof om even de sfeer op te snuiven.

Maar we deden meer dan kletsen en klusjes: we werden door Gerda overhoord over de benamingen van onderdelen van de molen en dat was toch wel even schrikken: geen van ons bracht het er echt heel goed van af. Het achtkant beschrijven konden we allemaal wel, maar bij het beschrijven van de opbouw van de kap faalden we collectief. Er is een heel verschil tussen actieve en passieve kennis, dat blijkt maar weer: verleden week, toen Jos Jansen ons in volwaardig molenjargon toesprak begrepen wij hem volledig, maar nu we zelf de namen van al die onderdelen moesten verzinnen stonden we allemaal toch aardig te hakkelen...

De wind trok later wat aan, maar echt enthousiast ging het niet. Ik had gedacht dat de wind wel zou ruimen naar het westen, maar hij bleef zuidoostelijk. Vreemd: de bovenwind was wel degelijk westelijk "De benedenwind richt zich altijd naar de bovenwind maar het kan wel eens een dagje duren" grinnikte Roelof Beugel. Mja.. maar de wind was ook niet echt krachtig genoeg om te kunnen malen en om dat stuk nou te kruien.. nee, daar had niemand zin in. Dan maar zeiltjes voorleggen oefenen met de wind van achteren. Gelijk weer een mooie kans om de stormproef te oefenen en dat ging gelukkig wel goed. Bij het voorleggen van de zeilen moeten nog wat puntjes op de I: met name de fraaie zwaai waarmee je de zwichtlijnen gedrieen om de heklatten heen moet slaan geeft ons problemen. Op de bijgevoegde foto zie je Gerrit onder regie van Gerda een moedige poging wagen.

Afsluitend legde Gerda ons de diverse kruiwerken uit: voeghouten kruiwerk, neuten kruiwerk, rollenkruiwerk, Engels kruiwerk. En hoe het met de kuipen zit. En waar je al die kruiwerken dan moet smeren. En ook hoe je een kapotte rol uit een rollenkruiwerk vervangt: kapotslaan, er uit halen, vervolgens kruien tot je de plek van de rol boven een speciaal daarvoor aanwezig luikje hebt gebracht, waardoor je de nieuwe rol op zijn plaats kunt brengen. En dat je dan meestal ook de beide "buren" vervangt. Oh ja: hoe ver moet je dan kruien? Wel, twee keer zo ver als je zou denken: als je de molen halfom kruit dan is de rol maar een kwart verder gerold.. even onthouden voor het examen.