Logo van Het Maalboek
<< krimpen [urenoverzicht] [24-07-2004] [startpagina] ruimen >>

 tijd 4 uur
 molen De Groote Polder
 wie Gerda Koster
 wat Praktijk/theorie
 weer W, 3 bft, zonnig, enige bewolking, onrustige wind
 werk smeren, zeilvoering, vangen


Vandaag werd weer enthousiast gelest, zij het met een iets kleinere bezetting: Remy en Alie waren op vakantie. Maar de overige molenaars-in-opleiding gebruikten de westenwind die met 3 Beaufort - en bij vlagen zelfs wat meer - ons in staat stelde om vooral het voorleggen en zwichten van zeil te oefenen: eerste vier vollen, dan 4 lange halven, dan 2 lange halven en 2 vollen op de binnenroede. Het vangen gaat met 70 endjes toch weer anders dan met een lauwe bries, dat bleek maar weer. Van belang is ook, zo leerden wij vandaag, dat je de juiste positie kiest om te lichten of te vangen en dan blijft staan. Peter vertelde ons van zijn ervaringen met een boze mulder die zijn leerling - Peter dus - uitfoeterde als hij met de vang al van de de duim het waagde nog te lopen: als je nou eens struikelt en de vangketting dan per ongeluk loslaat.. dan valt de vang er met een dreun op en kan het je je wiekenkruis kosten! Voor bij winterdag, wanneer bij lage temperaturen het gietijzer meer dan normaal broos is is die kans aanwezig. Wat bleekjes bleven wij vervolgens stokstijf staan waar we stonden tijdens het lichten en vangen .. je zult het beleven..

Tijdens het malen - jawel, de slinger deed het immers weer, dus konden we de vijzel in het werk draaien - ontdekten we dat de taats op een gegeven moment luidruchtig piepend in het potje in de donsbalk draaide: we hebben de oude vetkoek weggestoken en wat motorolie in het potje laten lopen, dat zou moeten helpen. Ook is de zwaaibalk nog eens extra goed gesmeerd, het in het werk zetten ging wel heel "stoer" zoals de Groninger dan zegt. En dat heeft niets met mannelijk te maken: "stoer" is Gronings voor zwaar of moeilijk.

Wat we ook ontdekten is dat de vijzel ergens aanschuurt, waardoor de loop even stokt en de kammen een opduvel krijgen: mogelijk is die vijzel toch een beetje krom getrokken door het lange rusten? We hebben de holling uitgemeten en de vijzel met de bolle kant naar boven laten staan bij het opbergen, hopelijk helpt dat. Anders moet toch de molenmaker er eens naar kijken, denk ik. Lammert, die 's middags nog even langskwam, heeft in ieder geval ook een eind touw uit de vijzel gevist wat zich om de as gedraaid had. Afijn, je ziet het: zo'n molen wordt gebruikt en dus komt allerhande onderhoudswerk aan het licht.

Aan het eind van de vorige les had Lammert ons al gezegd dat de Monumentenwacht bij de inspectie een vermoeden had dat 1 van de nagels of bouten waarmee de glijring aan het boventafelement vast zit zich los heeft gewerkt en nu niet meer voldoende goed zit verzonken. We zijn vandaag eens uitgebreid op jacht gegaan maar konden helaas - of beter: "gelukkig" - niets vinden wat dit bevestigde. Inderdaad, er zitten wat krassen op de glijring, maar dan vooral aan de zijkant, mogelijk door schuren van de keerklampen langs de glijring. De bovenkant is, voor zover wij dat kunnen zien, keurig overal glad. Soms zijn bij een las in de glijring de delen ten opzichte van elkaar wat zijdelings verschoven, maar bovenop ligt het zo te zien keurig recht. We blijven het in de gaten houden.

Meer onderhoud: de schilders zijn geweest, juist toen ik deze week op Texel zat. Texel? Hee, hebben ze daar ook geen molens? Jazeker, ik heb op Texel ook molens bezocht en voeg binnenkort een pagina hierover toe. Maar afijn: bij terugkeer dus viel me al van verre op dat de molen op een ongebruikelijke windrichting stond gekruid: op het zuidoosten. Dat is niet erg gangbaar in dit seizoen en al helemaal niet bij de GP, die juist daar nogal windbelemmeringen heeft. Het bleek op verzoek van de schilders gedaan te zijn: die kwamen met een hoogwerker en wilden ook aan de staart kunnen werken. De hoogwerker konden ze het beste vanaf de weg plaatsen, dus, of die staart naar de weg gedraaid kon worden? Sja, als je de staart naar het noordwesten kruit, dan komt het gevlucht natuurlijk zuidoost.. vandaar dus. Wel wat onwennig voor mij: zo stond dat ding al in geen jaren meer..

Maar het resultaat mag er dan ook zijn: zie de foto hiernaast, waarop je links een stuk van de geverfde deur ziet, die prachtig de brandende buitenlamp reflecteert. De verf was toen al kurkdroog, denkt niet dat het daardoor komt! Duisplanken, uittimmermandjes, deur- en raamkozijnen, deuren en zelfs de kruipalen zitten nu weer strak in de lak. Slechts het luik op de kapzolder moet nog een likje verf krijgen. Het was overigens de schilders ook opgevallen dat onze molen 2 soorten kruipalen heeft: 10 ronde en de 2 die rond de maalgang staan, die meer van het type.. sja, wat zal ik zeggen.. van het type "paddestoel" zijn. Schilders blijken gevoel voor humor te hebben, bekijk de kruipaal maar eens...

De tweede groep mulders was er om 13.00 uur en begon haar opleiding zo te zien met groot enthousiasme. Ik ben er met opzet niet al te veel bij in de buurt gekomen - je gaat dan mogelijk wijsneuzig toch je pas verworven kennis en kunde staan vermarkten, wat nogal afleid van de eigenlijke les. Maar ik heb 1 van de mannen al even gepolst of hij mogelijk zin had om voor "zijn" groepje ook een weblog bij te werken - wie weet dus binnenkort wel 2 weblogs :-) van de molenaars van de Groote Polder.